Są takie miejsca i momenty, w których czas wyraźnie zwalnia, a dłonie same szukają kontaktu z tym, co prawdziwe, surowe i wyrosłe z ziemi. W sierpniu miałam ogromną przyjemność uczestniczyć w czterodniowych warsztatach „Dzika Przędza”, które w swojej Pracowni Rzemiosł Dawnych na malowniczym Pojezierzu Drawskim prowadzi Ola.

Jeśli ciekawi Was, jak wygląda taka podróż do korzeni i czy naprawdę da się zamienić igły sosnowe w użytkową nitkę – zapraszam Was na opowieść o cierpliwości, rytmie i głębokim szacunku do dawnego fachu.

Miejsce wyjęte z przeszłości

Pracownia Rzemiosł Dawnych leży dosłownie na skarpie zielonego wzgórza. To przestrzeń, która już na progu sprawia wrażenie przeniesionej z dawnych wieków. Wnętrze jest całkowicie drewniane – stoją tam masywne stoły, proste ławy, a wokół nich kołowrotki i przybory przeznaczone do obróbki włókien. Co najważniejsze: te przedmioty nie stanowią jedynie muzealnych rekwizytów. Przez całe cztery dni intensywnie na nich pracowaliśmy, przywracając im ich pierwotne przeznaczenie.

Dzień 1: Wełna i szukanie własnego rytmu

Naszą przygodę rozpoczęliśmy od wełny. Była przygotowana i ufarbowana – należało ją starannie uczesać, a potem uprząść.

Przy pracy na kołowrotku nie pomoże żaden wykład teoretyczny. Trzeba po prostu usiąść i zacząć działać. Na początku każdemu z nas wydawało się to niezwykle trudne. Wełna rwała się w dłoniach, ręce zupełnie nie nadążały za pracą nóg, a brak koordynacji potrafił na chwilę odebrać pewność siebie. Jednak z każdą kolejną minutą, pod czujnym i cierpliwym okiem Oli, wyłaniał się z tego chaosu właściwy ruch.

Gdy złapie się ten właściwy takt, przędzenie przestaje być mechaniczną czynnością, a staje się medytacyjną melodią.

Ruchy stają się intuicyjne i pod koniec pierwszego dnia oporna początkowo wełna zamieniła się w dłoniach w puchatą, miękką chmurkę. Robiąc to razem, w pełnym skupieniu, po prostu całkowicie się wyciszyliśmy.

Dzień 2: Len – od suchego badylka do grzywy

Kolejnym wyzwaniem był len. W przeciwieństwie do gotowej wełny, tutaj część procesu przygotowawczego leżała po naszej stronie. Len, który przędliśmy, Ola sama sieje, zbiera, a następnie poddaje tradycyjnemu procesowi przygotowania.

Dostaliśmy go w postaci pęków suchych łodyg. Aby uzyskać z nich przędzę, musieliśmy go najpierw zmiędlić i wyczesać. Dopiero gdy przed nami leżała gładka, lniana „grzywa”, mogliśmy usiąść do kołowrotka. Len okazał się twardszy i wymagający większej uwagi niż wełna, ale krok po kroku opanowaliśmy i ten surowiec.

Dzień 3: Pokrzywa i wyprawa w chaszcze

Gdy się nam wydawało, że w miarę opanowaliśmy już lniane włókno, nadszedł czas na pokrzywę. Pracowaliśmy na dwóch jej rodzajach: pokrzywie zebranej przez Olę jeszcze zimą i świeżej pokrzywie, po którą sami wyruszyliśmy na wyprawę w zarośla.

Przygotowanie pokrzywy do przędzenia wymagało sporej delikatności. Nitka wyszła niezwykle subtelna i trudniejsza w prowadzeniu niż len – nagle to oporne wcześniej włókno wydało nam się wdzięcznym i łatwym materiałem.

Dzień 4: Niezwykły sekret sosnowych igieł

Ostatni dzień przyniósł coś, co z zewnątrz mogłoby się wydawać niemożliwe. Przyszedł czas na igły sosnowe.

Tak, z igieł sosnowych naprawdę można uprząść trwałą nitkę. Tajemniczą recepturę i technikę posiada zapewne niewiele osób – Ola sama przez długi czas poszukiwała dawnych źródeł i sposobów, aby zgłębić tę zapomnianą sztukę.

Przy przędzeniu igieł sosnowych wszystkie wcześniejsze surowce – wełna, len czy pokrzywa – wydały nam się wręcz dziecinnie proste. Praca wymagała ogromnego skupienia, ale ostatecznie każdemu z nas udało się uzyskać przędzę, a trudności z igłami tylko głębiej wciągały w to niezwykle bliskie spotkanie z zapomnianym rzemiosłem, ciszą i czystą uwagą.

Zrozumieć czas i trud dawnych pokoleń

Dopiero po spędzeniu tych czterech dni w Pracowni Rzemiosł Dawnych można naprawdę docenić trud naszych przodków. Ileż troski, powtarzalnych zabiegów, siły fizycznej i cierpliwości wymagało stworzenie prostej nitki, z której potem tkano ubiory. W świecie zdominowanym przez pośpiech i gotowe produkty, to doświadczenie głęboko porusza i uczy szacunku do materiału.

Spędziłam tam czas w otoczeniu leśnej ciszy, czerpiąc z wiedzy o dawnych sposobach życia – gdzie dawne rzemiosło to nie historia z książek, ale żywa, dotykalna codzienność.

Jeśli chcecie dotknąć tego świata własnymi rękami – z całego serca polecam Wam warsztaty u Oli. Jej twórczość oraz zapowiedzi kolejnych spotkań możecie śledzić na profilu @pracownia_rzemiosl_dawnych na Instagramie oraz na stronie Pracowni Rzemiosł Dawnych.

Uważajcie jednak, bo to wciąga. Łatwo złapać bakcyla i zyskać pasję, o której nie da się tak po prostu zapomnieć.